۱۳۹۳ دوشنبه ۳ آذر - اِلأِثنين ١ صفر ١٤٣٦
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
به یادسومین سالگرد عروج اسطوره موسیقی:
 مرگ؛ آخرین نوای شمشال "قاله مه ره"/حسن معروف پور

آژانس خبری- تحلیلی زریان ؛ سه سالی است که از شمشال طلایی قاله مه ره نوایی به گوش نمی رسد. تنها مرگ توانست قاله مه ره را از شمشالش ،همدم تمامی روزهای خوش و ناخوش زندگیش جدا کند.

دیگر از قاله مه ره نفسی بر نمی آید تا در شمشالش بدمد و از تلخی های سرزمین کردستان ناله سر دهد و از بمباران حلبچه و سردشت و انفال(عملیاتی که در جریان آن بیش از 180 هزار کرد در کردستان عراق به دست رژیم بعث کشته شدند)حکایتهایی سوزناک بنوازد . 

گوسفندی می دهد و شمشالی می گیرد

"قادر عبدالله‌ زاده‌"  که  به خاطر روحیه وشخصیت آرامش از سوی یکی از شیوخ کردستان "قاله مه ره" خوانده شد، در اوایل زمستان سال 1304 در روستایی به نام کولیج در شهرستان بوکان  در خانواد ه ای که همگی در نواختن شمشال دستی توانا و نفسی طلایی داشتند.

 قاله مه ره خیلی زود، آن هم در سالهای کودکیش عاشق شد. رقیبی سر سخت مانع وصالش می شد. 

خودش می گوید: «عاشق شِمشال سید شده بودم. چند بار رفتم پیشش و بهش پیشنهاد خرید شمشالش را دادم اما قبول نکرد. پس از مدتی مریض شد و مرد. من هم شِمشالش را از پسرش با یک راس گوسفند که آن زمان ۵ قِران قیمت داشته معاوضه کردم.»

بدین ترتیب آخرین نوازنده شمشال ،شمشالش را می یابد و تا آخرین دقایق عمرش به مانند بخشی از وجودش همیشه همراهیش می کرد. روزها در لای آستینش و شب ها در زیر بالشش می گذاشت.

ساز ناکوک روزگار

  اما براستی شمشال چیست که  "قاله مه ره"  را این چنین دلباخته خود کرد؟ شمشال یکی از  سازهای  اصیل و قدیمی در کردستان است. با شش سوراخ در سطح آن. از آلیاژی زرد رنگ ساخته  می شود با نواهایی پرشور و هیجانی که از طبیعت کوهستانی کردستان سرچشمه می گیرد.

گویا نواهایی که این نوازنده چیره دست می نواخت، چندان به گوش چرخ روزگار خوش نیامد که این چنین روزگار زندگی را بر او سخت گرفت.

دوران جوانی و نوجوانیش را چوپانی  کرد و تنها خریدار هنرش گوسفندانش بودند . "قاله مه ره" بقیه عمرش از راه نواختن شمشال برای رهگزران کوی و برزن کسب روزی می کرد.

هر روز صبح با عصایی در دست به خیابان "کهنه" شهر بوکان می رفت و شمشال می نواخت اما نه از بهر دل بلکه از بهر پول. فقر و بی پولی به او این اجازه را نداد تا  هزینه سفرش را تامین کند تا جایزه بین المللی که از آن خود کرد، دریافت کند.

 

گنجینه متحرک موسیقی کردی

گرچه "قاله مه ره"  می گوید برای فراگیری نحوه  شمشال نواختن در محضر هیچ استادی شاگردی نکرده است اما به مرور زمان به یکی از بزرگان این عرصه تبدیل شود و موفق به کسب عنواین مختلفی شد :

1- 1993جایزه آلمان به بهترین و اصولی‌ترین نوع نی‌نوازی (وی جایزه سال ۱۹۹۳ خود را به دلیل فقر مالی نتوانست دریافت کند.)

2-  ۲۰۰۳جایزه مردم بوکان به کاک قادر

3-  2002 جایزه ویژه انفال «پیره میرد» را به خاطر یک عمر فعالیت هنری در شهر سلیمانیه کردستان عراق را دریافت کرد.

  نصیب "قاله مه ره"   از این دنیای  خاکی،  تنها یک باب خانه  ی یک طبقه در کوچه ای بن بست و خاکی در حاشیه شهر بوکان است.

 در دنیای هنر ، "قاله مه ره"  گنجینه ای متحرک است ، شمشالی داشت که می گقت بیش از یک قرن قدمت دارد و دریایی از موسقی کردستان را که در سینه اش محبوس کرده است.  خودش می گوید: 170 "مقام "را حفظ کرده است.

او  گرچه سواد نداشت اما بیشتر آهنگ‌های فولکلور را که با نام‌های «بیت»، «بند»، «هوا»، «حیران» و «گورانی» که داستان‌های عاشقانه و منظومه‌های حماسی کردستان است را اجرا می‌کرد .

محمد رضا درویشی محقق برجسته موسیقی نواحی ایران، می گوید: «قاله‌مه‌ره» یکی از گنجینه‌های بی‌بدیل موسیقی ناب کردستان و ساز قدیمی شمشال به شمار می‌رود.

درویشی از "قاله مه ره"برای شرکت در جشنواره موسیقی نواحی ایران در کرمان دعوت به‌عمل می‌آورد تا در کنار نوازندگی ساز شمشال و مزین کردن جشنواره موسیقی نواحی کرمان، در سازهای بادی مشاور هیأت داوران نیز باشد.

"قاله مه ره"  با بیت‌خوانها وخوانندگانی چون «محمد بیتان»، «محمد آغا»، «علی کردار« و «عزیز شاهرخ» برنامه‌هایی را اجرا و ضبط کرده است .

آخرین نوای زندگی قاله مه ره

"قاله مه ره" گرچه سالها بود که حال و هوای جوانی را از یاد برده است اما تا زمستان سال 1387 به طور مداوم به کار نوازندگی شمشال می‌پرداخت.

در اواسط بهار 1388 به دلیل سکته مغزی چشمانش را از دست داد و تنها چیزی که  او در این شرایط فراموش نکرد تنها همدم زندگیش, شمشالش است. وصیت کرد به موزه کردستان عراق در هولیر (اربیل) اهدا شود.

 

سرانجام قاله مه ره ر ساعت 20/11 دقیقه شب پنجشنبه 31 اردیبهشت 1388 در سن 84 سالگی در منزل شخصی خود در خیابان استاد هیمن کوچة لاچین 15 آخرین نوای زندگیش را نواخت و در کنار حسن زیرک برای همیشه آرام گرقت.


تاريخ: ۱۳۹۱/۲/۳۰

نظر کاربران
من هم با لطیف شنو موافقم افسوس که زمان اجازه نمیدهد بار دیگر هنرمندی به این عظمت را ببینم واقعا که استاد بود روحش شاد یادش گرامی
نوشته شده توسط آریان در تاریخ ۱۳۹۳/۷/۸

مهم اینه که استاد بزرگ کرد بوده،مهم نیست که اهل بوکان باشه یا مهاباد و یا هر جای دیگه...
نوشته شده توسط در تاریخ ۱۳۹۳/۷/۸

چه روزهایی بیخیال از کنارش گذشتم با نیم نگاهی که از روی بیتفاوتی بود حتی درک نکر د م که این بیر مرد چه سازی مینوازدوچه هنر مند بزرگوری بوده وای بر من هرگز خودم را نمیبخشم...
نوشته شده توسط کرد مرده برست در تاریخ ۱۳۹۳/۳/۷

محل تولداستادقاله مه ره روستای کولیجه درنزدیکی شهرستان مهاباد است وازنظرتقسیمات کشوری نیز جزو روستاهای مهاباد است.لطفااصلاح کنید.
نوشته شده توسط هیمن در تاریخ ۱۳۹۲/۸/۴

مردان بزرگی در تاریخ هنری کردستان وجود دارند که هیچ وقت تکرار شدنی نیستند مثل مرحومان حسن زیرک و قاله مره - و استاد ناصر رزازی که سایه اش انشااله همیشه بالای سر ملت کردستان باشد
نوشته شده توسط محمد از بوکان در تاریخ ۱۳۹۲/۵/۱۶

روحش شاد براستی قاله مره بهترین هنرمند واقعی کردها و سنبل هنرمندان بیتوقع و بی الایش جهان است قاله مره هم مثل سرزمینش مظلوم بود او هرگز به دنیا باج نداد وفشارهای زندگی و بیتوجی های مردمش هرگز مانع انتقادهای شمشالی او به اجتماع نشد...
نوشته شده توسط له تیف شنو در تاریخ ۱۳۹۲/۲/۲۶
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:

یادداشت   

اخبار ایران و جهان   

کوردانه   



صفحه اصلی   |   نمایش گالری   |   گالری عکس   |   سیاست   |   مشروح اخبار   |   جامعه   |   فرهنگ و هنر   |   اخبـــار   |   کوردانه   |   ورزش   |   درباره ما   |   ارتباط با ما   |   ورود
تمام حقوق سایت متعلق به وب سایت زریان می باشد. استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.

طراحی و اجرا توسط: وب باکس پورتال