۱۳۹۶ جمعه ۸ ارديبهشت - اِجُّمعَة ١ شعبان ١٤٣٨
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
 مسئولیت پزشک در صورت تقصیر در معالجات پزشکی/دکتر افشین عبداللهی

پایگاه خبری-تحلیلی زریان؛ دکتر افشین عبداللهی دارای دکترای حقوق در یادداشتی به بررسی مسئولیت پزشک در صورت تقصیر در معالجات پزشکی پرداخته است.
مقدمه
پزشک باید به حساسیت شغل خود آگاه باشد و وقتی بیماری به وی مراجعه می کند باید استرس ها و دغدغه های روانی بیمار را در نظر گرفته و با نهایت دقت، وظایف مربوط به حرفه خود را با وجدان بیدار و آگاه بر طبق موازین قانونی و اخلاقی اجرا نماید، به نحوی که رفتار او موجب احترام و اعتماد جامعه نسبت به خود و همکارانش گردد. پزشک باید به این امر آگاه باشد که اگر حین معاینه و نوشتن نسخه و عمل جراحی مرتکب کوچکترین تقصیر شود، این تقصیر می تواند به جان یک نفر پایان دهد و خانواده ای را تا پایان عمر داغدار کند.
وقتی بیماری به پزشک مراجعه می کند وی باید ابتدا شرح کامل بیمار را بگیرد سپس اقدام به نوشتن نسخه نماید و اگر قرار است بیمار را تحت عمل جراحی قرار دهد باید ابتدا تمامی آزمایش های لازم را اخذ نماید و اگر مهارت های لازم را داشت با رعایت موازین علمی و فنی و نظامات دولتی اقدام به عمل جراحی نماید و اگر چنین مهارتی ندارد جرأت انجام ندادن عمل را داشته باشد و بیمار را به پزشک متخصص دیگری معرفی نماید.
بررسی آمار پرونده‌های رسیدگی شده به قصور پزشکی در پزشکی قانونی نشان می‌دهد که در سال 94، جراحی زنان و زایمان و نازایی با 943 مورد پرونده ارجاعی به پزشکی قانونی، در صدر شکایات قرار داشته و پس از جراحی زنان و زایمان، جراحی عمومی، جراحی ارتوپدی، دندانپزشکی و پزشکی عمومی به ترتیب با 631، 604، 542 و 366 مورد شکایت در رتبه‌های بعدی قرار دارند که البته از مجموع این شکایات به ترتیب در 297، 178، 307 و 145 مورد حکم محکومیت صادر شده است. همچنین در پزشکی قانونی به خطاهای پزشکی «ماما»ها هم جدای از تخلفات جراحی زنان و زایمان و نازایی رسیدگی شده که آمار آن عبارت است از ثبت 210 مورد شکایت با صدور محکومیت برای 85 مورد. نکته قابل ذکر اینکه ارقام ذکرشده فقط میزان شکوائیه ها را نشان می دهد و چه بسا موارد بسیار بیشتری از تخلفات پزشکی واقع شود، اما به دلیل اینکه شخص مجروح یا اولیاء دمِ وی اطلاعات قانونی کافی ندارند اقدام به شکایت نکرده اند.
لذا با توجه به حساسیت معالجات و بالا بودن آمار تقصیرات پزشکی، برخی بیماران در حین عمل جراحی یا در اثر استعمال برخی داروها فوت می کنند یا مصدوم و مجروح می شوند و این شبهه را ایجاد می کنند که در چنین حالتی آیا پزشک و بیمارستان تقصیر کرده است یا خیر؟ آیا می توان علیه پزشک شکایت کرد؟ اگر می توان، در چه مرجعی باید شکایت کرد؟ پاسخ به این سوالات جهت جلوگیری از تضییع حقوق شهروندان و تشحیذ اذهان عمومی در این نوشتار مورد بررسی قرار می گیرد.
الف: در چه صورتی پزشک تقصیر کرده است؟
مطابق ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 پزشک باید قبل از انجام هرگونه معالجه از بیمار برائت بگیرد یا اینکه اقدام او مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد و اگر برائت نگیرد یا مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی نباشد، مسئولیت کیفری و حقوقی خواهد داشت. معمولاً تمامی پزشکان قبل از هرگونه معالجه به ویژه عمل جراحی از بیمار برائت نامه می گیرند. حال چنانچه در اثر معالجۀ پزشک صدمه ای (اعم مرگ یا قطع عضو یا جراحت) به بیمار وارد شود، بیمار با این تصور که چون به پزشک رضایت داده و برائت نامه را امضا نموده در هیچ صورتی نمی تواند شکایت کند و لذا پزشک با گرفتن برائت نامه هیچ مسئولتی ندارد. در حالی که مطابق ماده 495 مذکور، اگر پزشکی حتی برائت نامه از بیمار اخذ کرده باشد ولی تقصیر کرده باشد، مسئولیت کیفری و مدنی دارد. به عبارت دیگر، پزشکان در معالجاتی که انجام می¬دهند اگر مرتکب تقصیر شوند، دارای مسئولیت کیفری و مدنی و انتظامی هستند ولو اینکه برائت گرفته باشند. در مورد اینکه بیمار از کجا بداند که پزشک تقصیر کرده است، در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
ب: مرجع شکایت و میزان مسئولیت پزشک
اگر پزشکی در معالجه ای که انجام می دهد مرتکب تخلف یا تقصیری شود ممکن است دو نوع مسئولیت داشته باشد. اول؛ مسئولیت انتظامی و دوم؛ مسئولیت کیفری.
اول: مسئولیت انتظامی پزشک
اگر پزشکی مرتکب تخلف شود مطابق مواد 2 تا 28 آیین نامه رسیدگی به تخلفات پزشکان، تکالیفی بر عهده پزشکان قرار داده شده است که چنانچه پزشکی مرتکب اعمالی از قبیل سهل انگاری در انجام وظیفه و جذب مشتری از طریق رقابت ناسالم، یا اقدامات غیرعلمی و غیراستاندارد و تبلیغات غیرواقعی و گمراه کننده و عدم رعایت اصول نسخه نویسی وموارد دیگری شود که از لحاظ قانون تخلف تلقی می گردد، هیات های بدوی رسیدگی به تخلفات پزشکی در شهرستانها، نسبت به رسیدگی به تخلفات اقدام می نمایند. یعنی اگر پزشک مرتکب تخلف شد، بیمار باید هیأت تخلفات پزشکی مراجعه کند. این هیات ها حسب ماده 28 به بعد قانون سازمان نظام پزشکی و ماده 1 به بعد آیین رسیدگی دادسراها و هیاتها مصوب 84 در هر شهرستان تشکیل و در معیت هر هیات بدوی، دادسرا استقرار می یابد. شکایت شاکی (بیمار) انتظامی بدواً در دادسرا مطرح می شود. دادسرا پس از وصول شکایت با اقدامات مقتضی اعم از تحقیق از شاکی، ملاحظه مدارک و سوابق مربوط و استعلام از مطلعین و انجام معاینات و آزمایشات مورد لزوم و جلب نظر کارشناس، موضوع را مورد رسیدگی قرار خواهد داد و اگر تخلف را احراز نمود پرونده را برای رسیدگی و صدور حکم به هیأت بدوی انتظامی ارسال می کند. آرای این هیأت در هیأت تجدیدنظر انتظامی استان قابل اعتراض است.
دوم: مسئولیت کیفری پزشک
اگر در اثر تقصیر پزشک، صدمۀ بدنی یا جرحی به بیمار وارد شود یا بیمار دچار نقص عضو شود یا اینکه تقصیر پزشک منجر به فوت پزشک گردد در این حالت پزشک مسئولیت کیفری دارد مانند اینکه پزشکی به لحاظ قصور در عمل سزارین یک مادر موجب فوت وی گردد یا اینکه موجب از بین رفتن رحم وی شود، زیان-دیده می تواند برای طرح شکایت و مطالبه دیه یا خسارت متعلقه به دادسرا مراجعه نماید. دادسرا علاوه بر جمع آوری ادله مطابق قواعد عمومی رسیدگی به امور کیفری، باید مطابق تبصره 3 ماده 35 قانون سازمان نظام پزشکی نظر کارشناسی و تخصصی هیات بدوی انتظامی پزشکی شهرستان مربوط را که یک مرجع صلاحیتدار برای اعلام نظر کارشناسی در این خصوص می باشد، اخذ نماید. اخذ نظریه این هیات به منظور احراز تقصیر یا تخلف پزشک و یا حرف وابسته به پزشکی در انجام امور مربوط به پزشکی می باشد که یک نظر کارشناسی تلقی می گردد. اما در خصوص میزان و نوع صدمه وارد شده به شخص، اخذ نظریه پزشکی قانونی ضرورت دارد. بنابراین، در پرونده کیفری دادسرا هم باید نظر هیات بدوی انتظامی پزشکی شهرستانها جهت احراز تقصیر پزشک اخذ شود و هم باید در مورد میزان دیه از نظر پزشکی قانونی استفاده شود. لذا صرف استفاده از نظر پزشکی قانونی به تنهایی کفایت نمی کند. پس از احراز مسئولیت پزشک، پرونده با تصمیم قانونی به دادگاه ارسال می شود. دادگاه هم پس از رسیدگی حکم صادر می کند؛ با این توضیح که اگر تقصیر پزشک منجر به فوت بیمار شود، مطابق مواد 495 فوق الذکر و 616 قانون تعزیرات 1375 پزشک علاوه بر پرداخت دیه به یک تا سه سال حبس محکوم خواهد شد؛ و اگر تقصیر پزشک منجر به نقص عضو، صدمه بدنی یا جرح بیمار شود مطابق ماده 495 و تبصرۀ 2 آن محکوم به دیه آن خواهد شد.
نتیجه
همانطور که بیان شد اخیراً در شهرهای مختلف ایران برخی بیماران در اثر معالجات پزشکی فوت کرده یا دچار نقص عضو شده اند؛ این در حالی است که در بسیاری از موارد بیماریِ شخصِ فوت شده یا مجروح، یک بیماری معمولی بوده و با ساده ترین داروها و اعمال جراحی معالجه می شده است. اما متأسفانه پزشک مربوطه با بی توجهی و عدم اهمیت به حال بیمار سبب مرگ بیمار شده و خانواده وی را تا آخر عمر داغدار نموده و یا موجب نقص عضو وی شده و الی الابد بیمار را خانه نشین کرده است. جهت پرهیز از اینگونه حوادث ناگوار ضرورت دارد وزارت بهداشت نظارت بیشتری بر پزشکان داشته و مراجع انتظامی و کیفری نیز برخورد شدیدتری با آنها داشته باشند؛ زیرا زندگی انسان موهبتی الهی است و تمامی انسان ها باید در حفظ آن کوشا باشند. پزشکان محترم نیز باید به بیمار به عنوان یک انسان محترم و محقون الدم نگاه کنند و با صبر و حوصله و دقت بیشتری بیمار را معالجه کنند و به این امر آگاه باشند که کوچکترین بی دقتی آنان صدمات روحی، روانی و جسمی شدیدی را به بیمار و خانواده وی وارد خواهد کرد. و در پایان تأکید می شود که اگر تقصیر پزشک منجر به صدمه یا فوت بیمار شود، بیمار یا اولیاء دم می توانند در دادسرا علیه پزشک شکایت کیفری کنند که پزشک علاوه بر پرداخت دیه، در صورت فوت بیمار به یک تا سه سال زندان محکوم خواهد شد./
منبع: کردپرس
تاريخ: ۱۳۹۵/۶/۲۷

نظر کاربران
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:


آخرین اخبار   











صفحه اصلی   |   نمایش گالری   |   گالری عکس   |   مهاباد   |   مشروح اخبار   |   بوکان   |   سقز   |   اخبـــار   |   کوردانه   |   پیرانشهر   |   درباره ما   |   ارتباط با ما   |   ورود
تمام حقوق سایت متعلق به وب سایت زریان می باشد. استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.

طراحی و اجرا توسط: وب باکس پورتال